มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย · ระบบสาธิต (Demo)
ข้ามไปยังเนื้อหา

แผนการฝึกอบรมและคู่มือประกอบการอบรม

งวดที่ 3 · คู่มือ

ดาวน์โหลด .md

แผนการฝึกอบรมและคู่มือประกอบการอบรม

อ้างอิง TOR: ข้อ 4.10.1 (จัดฝึกอบรมอย่างน้อย 1 ครั้ง พร้อมคู่มือประกอบการอบรมเป็นภาษาไทย), ข้อ 7.3 (ผลผลิตงวดที่ 3) ใช้ร่วมกับคู่มือผู้ใช้ (user-manual) และคู่มือผู้ดูแลระบบ (admin-manual) ตามข้อ 4.10.2

สถานะเอกสาร: เอกสารนี้ประกอบด้วยแผนการอบรม โครงร่างสไลด์ บทบรรยายของวิทยากร แบบฝึกปฏิบัติ และแบบประเมิน ซึ่งจัดเตรียมไว้พร้อมใช้ ยังไม่มีการฝึกอบรมจริงกับบุคลากรของมหาวิทยาลัยเกิดขึ้น วัน เวลา สถานที่ และรายชื่อผู้เข้าอบรมจะกำหนดร่วมกับมหาวิทยาลัยในงวดที่ 3 แบบฝึกปฏิบัติอ้างหน้าจอของระบบสาธิต และจะปรับให้ตรงกับระบบ Production ก่อนอบรมจริง

1. วัตถุประสงค์การฝึกอบรม

  1. ผู้ใช้งานสามารถถาม-ตอบ ตรวจสอบการอ้างอิง และเข้าใจขอบเขตและข้อจำกัดของคำตอบจาก AI
  2. ผู้ได้รับสิทธิ์สามารถใช้โหมด Dhamma Talk ร่างและแก้ไขบทธรรมบรรยายได้
  3. ผู้ดูแลระบบสามารถบริหารผู้ใช้ ฐานองค์ความรู้ การตั้งค่า AI ระบบประเมินผล และอ่าน Dashboard ได้ด้วยตนเอง
  4. ผู้ดูแลระบบเข้าใจหน้าที่ตาม PDPA การตรวจสอบ Audit Log และขั้นตอนเมื่อเกิดเหตุขัดข้อง
  5. ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศสามารถรับถ่ายโอนระบบ สำรอง และกู้คืนข้อมูลได้

2. แผนการฝึกอบรม

รายการรายละเอียด
จำนวนครั้งอย่างน้อย 1 ครั้ง (ตาม TOR) แบ่งเป็น 2 หลักสูตรในวันเดียวหรือสองวันต่อเนื่อง ตามที่มหาวิทยาลัยเห็นชอบ
ช่วงเวลางวดที่ 3 หลัง UAT เสร็จสิ้น (ตามแผนดำเนินงาน Milestone M14 ประมาณวันที่ 350)
สถานที่ห้องปฏิบัติการคอมพิวเตอร์ของมหาวิทยาลัย หรือออนไลน์ (กำหนดร่วมกัน)
ภาษาภาษาไทย
วิทยากรBusiness Analyst, AI Engineer, Senior Software Engineer, DevOps Engineer ของผู้รับจ้าง (ระบุชื่อเมื่อทำสัญญา)
สิ่งที่ผู้เข้าอบรมได้รับคู่มือประกอบการอบรมฉบับนี้ คู่มือผู้ใช้ คู่มือผู้ดูแลระบบ บัญชีฝึกปฏิบัติ และไฟล์ตัวอย่างสำหรับแบบฝึก
หลักฐานการอบรมใบลงชื่อผู้เข้าอบรม แบบประเมินผล ภาพหรือบันทึกการอบรม และรายงานสรุปผลการอบรม

2.1 หลักสูตรและกลุ่มเป้าหมาย

หลักสูตรกลุ่มเป้าหมายระยะเวลาเนื้อหาหลัก
ก. ผู้ใช้งานผู้แทนผู้ใช้ทั่วไป พระภิกษุ/คณาจารย์ผู้ใช้ Dhamma Talk เจ้าหน้าที่ที่ตอบคำถามผู้ใช้3 ชั่วโมงถาม-ตอบ การอ่าน Citation ประวัติสนทนา Dhamma Talk สิทธิตาม PDPA
ข. ผู้ดูแลระบบAdmin, Super Admin, ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศ ผู้ทรงคุณวุฒิที่ดูแลชุดทดสอบ6 ชั่วโมงผู้ใช้และสิทธิ์ ฐานองค์ความรู้ การตั้งค่า AI การประเมินผล Dashboard Audit Log การสำรอง/กู้คืน

2.2 กำหนดการ (ร่าง)

เวลาหลักสูตร ก. ผู้ใช้งานเวลาหลักสูตร ข. ผู้ดูแลระบบ
09.00–09.20ภาพรวมระบบและหลักการ "AI บรรณารักษ์"09.00–09.30ภาพรวมสถาปัตยกรรมและบทบาทผู้ดูแล
09.20–10.20ถาม-ตอบและการตรวจสอบการอ้างอิง (ฝึกปฏิบัติ 1–2)09.30–10.30ผู้ใช้ สิทธิ์ และคำขอ PDPA (ฝึกปฏิบัติ 5)
10.20–10.35พัก10.30–10.45พัก
10.35–11.20Dhamma Talk (ฝึกปฏิบัติ 3)10.45–12.00ฐานองค์ความรู้และการนำเข้าเอกสาร (ฝึกปฏิบัติ 6)
11.20–11.45ประวัติสนทนาและสิทธิเจ้าของข้อมูล (ฝึกปฏิบัติ 4)13.00–14.15การตั้งค่า AI, Prompt, Guardrail, Unavailable (ฝึกปฏิบัติ 7)
11.45–12.00ถาม-ตอบและประเมินผล14.15–15.15ระบบประเมินผลและ Benchmark (ฝึกปฏิบัติ 8)
15.15–15.30พัก
15.30–16.15Dashboard, Alerts, Audit Log, Defect Log, SLA (ฝึกปฏิบัติ 9)
16.15–16.45Backup/Restore และการถ่ายโอนระบบ (สาธิต)
16.45–17.00ถาม-ตอบและประเมินผล

3. โครงร่างสไลด์

3.1 หลักสูตร ก. ผู้ใช้งาน

สไลด์หัวข้อสาระสำคัญ
1ชื่อหลักสูตรและวัตถุประสงค์สิ่งที่ผู้เข้าอบรมจะทำได้หลังอบรม
2ระบบนี้คืออะไรแชตบอตเฉพาะทางพระพุทธศาสนาเถรวาท ตอบจากพระไตรปิฎก อรรถกถา และหลักธรรม พร้อมอ้างอิงตรวจสอบย้อนกลับได้
3AI ในบทบาทบรรณารักษ์ช่วยค้นและสรุป ไม่ชี้ขาดการตีความ ไม่ตอบคำถามใช่/ไม่ใช่
4สิ่งที่ระบบไม่ตอบการเมือง การเปรียบเทียบศาสนา สุขภาพจิต และเรื่องนอกขอบเขต พร้อมเหตุผล
5การสมัครและเข้าสู่ระบบอีเมล Gmail Facebook และการให้ความยินยอม
6หน้าถาม-ตอบกล่องคำถาม ข้อความเตือน และโครงสร้างคำตอบ 2 ส่วน
7รายการอ้างอิงแสดง 3 รายการแรก ปุ่ม "แสดงผลทั้งหมด" สูงสุด 10 รายการ
8การอ่าน Citationรูปแบบย่อคัมภีร์ เล่ม/ข้อ/หน้า และการเปิดหน้าต่างเนื้อหาเต็ม
9ทำไมต้องตรวจสอบกับต้นฉบับคำตอบของ AI อาจคลาดเคลื่อน ผู้ใช้ควรอ่านข้อความต้นทาง
10การให้คะแนนคำตอบปุ่มชอบ/ไม่ชอบ ช่วยปรับปรุงระบบอย่างไร
11Dhamma Talkสิทธิ์รายบัญชี การร่าง การแก้ไขในหน้าต่างผลลัพธ์ และการสั่งปรับต่อ
12ประวัติสนทนาเก็บ 90 วัน (ค่าตั้งต้น) และลบอัตโนมัติ
13สิทธิของเจ้าของข้อมูลขอสำเนา ขอลบ ถอนความยินยอมที่หน้า /privacy
14โหมดไม่พร้อมให้บริการสาเหตุ (เพดานโทเคน/การบำรุงรักษา) และสิ่งที่ผู้ใช้เห็น
15ภาษา ธีม และการใช้บนมือถือเมนูเปลี่ยนภาษา ปุ่มสลับ Dark/Light
16ช่องทางขอความช่วยเหลือหน้า /help

3.2 หลักสูตร ข. ผู้ดูแลระบบ

สไลด์หัวข้อสาระสำคัญ
1วัตถุประสงค์และกำหนดการ
2ภาพรวมสถาปัตยกรรมFrontend, Backend และ AI Engine (RAG), Evaluation, Admin Portal, Dashboard
3เส้นทางของคำถามหนึ่งข้อGuardrail → ขยายคำค้น → Hybrid Search → Re-rank → สร้างคำตอบ → ตรวจ Citation
4บทบาทและสิทธิ์Super Admin / Admin / ผู้ใช้ทั่วไป รหัสผ่านผู้ดูแล และ IP Allowlist
5การจัดการผู้ใช้ค้นหา ระงับ ลบ เปิดสิทธิ์ Dhamma Talk
6คำขอตาม PDPAขั้นตอนรับและดำเนินการคำขอ
7ฐานองค์ความรู้ประเภทเอกสาร Metadata Precedence
8การนำเข้าเอกสารPDF/TXT/DOCX/TEI-XML การแบ่งตามหน้าและข้อ สถานะงานนำเข้า
9Re-indexทั้งหมดหรือเฉพาะรายการ และการดูรายการที่ล้มเหลว
10การตั้งค่า AIเลือกโมเดล Max Tokens เพดานรวม ระยะเก็บประวัติ มีผลทันที ย้อนกลับได้
11การจัดการ Promptเวอร์ชัน การเปรียบเทียบ การเปิดใช้และ Rollback
12Guardrailหัวข้อขอบเขต หัวข้อปฏิเสธ รูปแบบ Injection การทดสอบข้อความ
13โหมดไม่พร้อมให้บริการเปิดเองและเข้าอัตโนมัติเมื่อใกล้เพดาน
14ระบบประเมินผล7 ชุดทดสอบ 3 วิธีให้คะแนน เกณฑ์ขั้นต่ำ
15การรันและอ่านผลประเมินผลรายข้อ การเปรียบเทียบรอบ ป้ายไม่ผ่านเกณฑ์
16Dashboardผู้ใช้ Sessions โทเคน ค่าใช้จ่ายประมาณการ
17Alertsเกณฑ์แจ้งเตือนและบันทึกการแจ้งเตือน
18Audit Logเหตุการณ์ที่บันทึก การตรวจความสมบูรณ์ การส่งออก
19Defect Log และ SLAการแจ้งข้อบกพร่อง ระดับความรุนแรง กำหนดเวลาแก้ไข รายงาน SLA
20Backup/Restoreขั้นตอนสำรอง กู้คืน และการทดสอบกู้คืน
21เมื่อเกิดเหตุขัดข้องช่องทางติดต่อช่วงรับประกันและข้อมูลที่ต้องแจ้ง
22สรุปและถาม-ตอบ

4. บทบรรยายของวิทยากร (Trainer Script)

ช่วงเปิด (ทั้งสองหลักสูตร) — "ระบบนี้ไม่ได้ทำหน้าที่เป็นผู้สอนธรรมหรือผู้ตัดสินความถูกผิด แต่ทำหน้าที่เหมือนบรรณารักษ์ คือช่วยค้นข้อความจากพระไตรปิฎกและอรรถกถา สรุปให้ และบอกว่าข้อความนั้นอยู่ที่เล่มใด ข้อใด เพื่อให้ท่านเปิดอ่านต้นฉบับได้เอง ดังนั้นสิ่งที่ขอให้จำตลอดการอบรมคือ ทุกคำตอบต้องตรวจกับการอ้างอิงเสมอ"

ช่วงถาม-ตอบ — "ขอให้ทุกท่านพิมพ์คำถามเกี่ยวกับหลักธรรมหนึ่งข้อ สังเกตว่าคำตอบแบ่งเป็นสองส่วน ส่วนแรกคือรายการอ้างอิงที่ระบบค้นได้ แสดงสามรายการก่อน กดปุ่มแสดงผลทั้งหมดเพื่อดูส่วนที่เหลือ ส่วนที่สองคือสรุป ซึ่งมีป้ายอ้างอิงกำกับ ลองคลิกป้ายอ้างอิง จะเห็นข้อความเต็มของข้อนั้นโดยไม่ตัดตอน"

ช่วงการปฏิเสธ — "ลองถามคำถามที่ต้องการคำตอบว่าใช่หรือไม่ใช่ หรือคำถามเรื่องการเมือง ระบบจะปฏิเสธพร้อมเหตุผล นี่ไม่ใช่ข้อผิดพลาด แต่เป็นข้อกำหนดของมหาวิทยาลัยเพื่อไม่ให้ AI ชี้ขาดการตีความหรือให้ความเห็นในเรื่องอ่อนไหว"

ช่วง Dhamma Talk — "โหมดนี้เปิดเฉพาะบัญชีที่ผู้ดูแลอนุญาต ผลลัพธ์จะอยู่ในหน้าต่างแยกซึ่งแก้ไขได้โดยตรง เมื่อท่านแก้แล้วบันทึก คำสั่งถัดไปที่ส่งให้ AI จะใช้ฉบับที่ท่านแก้เป็นฐาน ไม่ย้อนกลับไปใช้ฉบับเดิม"

ช่วงผู้ดูแล: การตั้งค่า — "ทุกค่าที่เปลี่ยนในหน้านี้มีผลกับคำถามถัดไปทันที ไม่ต้องติดตั้งระบบใหม่ และทุกการเปลี่ยนแปลงถูกบันทึกใน Audit Log พร้อมค่าก่อนและหลัง หากผลไม่เป็นที่พอใจ ให้ใช้ปุ่มย้อนกลับ"

ช่วงผู้ดูแล: การประเมินผล — "ก่อนเปลี่ยนโมเดลหรือ Prompt ที่ใช้งานจริง ขอให้รันชุดประเมินและเปรียบเทียบกับรอบก่อนทุกครั้ง หากชุดใดต่ำกว่าเกณฑ์ ระบบจะติดป้ายไม่ผ่านเกณฑ์ตรวจรับ ให้ดูผลรายข้อเพื่อหาสาเหตุ"

ช่วงปิด — "ขอให้ทุกท่านกรอกแบบประเมิน และแจ้งหัวข้อที่ต้องการให้อธิบายเพิ่ม ผู้รับจ้างจะรวบรวมเป็นรายงานสรุปผลการอบรมส่งมหาวิทยาลัย"

5. แบบฝึกปฏิบัติ

บัญชีฝึกปฏิบัติในระบบสาธิตมี 4 ลักษณะ ได้แก่ ผู้ใช้ทั่วไปที่ไม่มีสิทธิ์ Dhamma Talk ผู้ใช้ที่มีสิทธิ์ Dhamma Talk ผู้ดูแลระบบ และผู้ดูแลระบบสูงสุด รายละเอียดบัญชีอยู่ใน README ของ Repository (ไม่ระบุรหัสผ่านในเอกสารนี้) ในการอบรมจริงจะสร้างบัญชีฝึกปฏิบัติให้ผู้เข้าอบรมรายบุคคล

5.1 หลักสูตร ก. ผู้ใช้งาน

แบบฝึกหน้าจอขั้นตอนผลที่คาดหวัง
1. ถามและตรวจการอ้างอิง/chat(1) เข้าสู่ระบบด้วยบัญชีผู้ใช้ทั่วไป (2) อ่านข้อความเตือนใต้กล่องคำถาม (3) ถาม "อริยสัจ 4 คืออะไร" (4) กด "แสดงผลทั้งหมด" (5) คลิกป้ายอ้างอิงในส่วนสรุป (6) กดปุ่มชอบหรือไม่ชอบเห็นรายการอ้างอิงไม่เกิน 10 รายการ (แสดง 3 ก่อน) ส่วนสรุปมีป้ายอ้างอิง หน้าต่างแสดงข้อความเต็มพร้อมเล่ม/ข้อ/หน้า และข้อความเตือนท้ายคำตอบ
2. คำถามที่ระบบปฏิเสธ/chat(1) ถามคำถามการเมือง เช่น "ใครจะชนะเลือกตั้ง" (2) ถาม "นิพพานคือสูญไหม ใช่หรือไม่" (3) ถามเรื่องนอกขอบเขต เช่น สูตรอาหารระบบปฏิเสธพร้อมเหตุผลในแต่ละกรณี และแนะนำวิธีตั้งคำถามใหม่
3. Dhamma Talk/chat/dhamma-talk(1) เข้าด้วยบัญชีที่ไม่มีสิทธิ์ สังเกตหน้าขอสิทธิ์ (2) เข้าด้วยบัญชีที่มีสิทธิ์ (3) สั่งร่างบทธรรมบรรยายสั้นเรื่องเมตตา (4) แก้ข้อความในแท็บ "แก้ไข" แล้วบันทึก (5) สั่ง "เพิ่มตัวอย่างสำหรับเยาวชน" (6) ดูแท็บ "ตัวอย่าง" และดาวน์โหลดไฟล์บัญชีไม่มีสิทธิ์เห็นคำอธิบายการขอสิทธิ์ บัญชีมีสิทธิ์ได้ร่างในหน้าต่างแยก และฉบับถัดไปคงข้อความที่ผู้ใช้แก้ไว้
4. ประวัติและสิทธิเจ้าของข้อมูล/chat/history, /privacy(1) เปิดประวัติ ดูวันหมดอายุของบทสนทนา (2) ลบบทสนทนาหนึ่งรายการ (3) ที่หน้า /privacy ดาวน์โหลดสำเนาข้อมูล (4) ดูวิธียื่นคำขอลบข้อมูลและถอนความยินยอม (ไม่ต้องยื่นจริง)เห็นวันหมดอายุตามระยะเก็บรักษา ได้ไฟล์สำเนาข้อมูล และเข้าใจผลของการถอนความยินยอม

5.2 หลักสูตร ข. ผู้ดูแลระบบ

แบบฝึกหน้าจอขั้นตอนผลที่คาดหวัง
5. ผู้ใช้และคำขอ PDPA/admin/users, /admin/privacy-requests(1) ค้นหาผู้ใช้ (2) เปิดสิทธิ์ Dhamma Talk ให้บัญชีหนึ่ง (3) ระงับและยกเลิกระงับบัญชี (4) เปิดรายการคำขอและดูขั้นตอนดำเนินการสิทธิ์เปลี่ยนทันที และทุกการกระทำปรากฏใน Audit Log
6. นำเข้าเอกสาร/admin/knowledge-base, /admin/knowledge-base/jobs(1) อัปโหลดไฟล์ตัวอย่าง TXT พร้อมกรอก Metadata (2) ติดตามสถานะงานนำเข้า (3) ถามคำถามที่เกี่ยวข้องใน /chat (4) แก้ Precedence (5) สั่ง Re-index เฉพาะรายการ (6) ลบเอกสารเอกสารถูกแบ่งและค้นเจอ หลังลบแล้วไม่ปรากฏในผลค้น
7. ตั้งค่า AI และ Guardrail/admin/ai-config, /admin/prompts, /admin/guardrails, /admin/unavailable(1) เปลี่ยน Max Tokens ต่อคำถาม แล้วถามใหม่ (2) ย้อนกลับค่าด้วย Snapshot (3) สร้าง Prompt เวอร์ชันใหม่ ดู diff เปิดใช้ แล้ว Rollback (4) เพิ่มหัวข้อปฏิเสธ "โหราศาสตร์" และทดสอบ (5) เปิดและปิดโหมดไม่พร้อมให้บริการค่ามีผลทันทีโดยไม่ต้อง Deploy ย้อนกลับได้ คำถามดูดวงถูกปฏิเสธ ผู้ใช้เห็นแถบแจ้งเมื่อเปิดโหมดไม่พร้อมให้บริการ
8. ประเมินผล/admin/evaluation, /admin/evaluation/datasets, /admin/evaluation/compare(1) เปิดชุดทดสอบ ดูรายการ (2) นำเข้า CSV ตามแม่แบบ (3) สั่งรันหนึ่งชุด (4) ดูผลรายข้อ (5) เปรียบเทียบกับรอบก่อนเวอร์ชันชุดทดสอบเพิ่มขึ้นหลังนำเข้า ผลรอบใหม่บันทึกเวอร์ชัน Prompt/Dataset และเทียบเกณฑ์ขั้นต่ำ
9. ติดตามและตรวจสอบ/admin/dashboard, /admin/alerts, /admin/audit-log, /admin/defect-log, /admin/sla-report(1) เปลี่ยนช่วงเวลาและเทียบช่วงก่อนหน้า (2) ดูโทเคนเทียบเพดานและค่าใช้จ่ายประมาณการ (3) กรอง Audit Log ตามประเภทเหตุการณ์ ตรวจความสมบูรณ์ และส่งออก CSV (4) บันทึก Defect ระดับสูงหนึ่งรายการ สังเกตกำหนดเวลาแก้ไข (5) เปิดรายงาน SLAอ่านค่าหลักได้ถูกต้อง Audit Log ตรวจความสมบูรณ์ผ่าน Defect ระดับสูงมีกำหนด 24 ชั่วโมง

6. แบบประเมินผลการฝึกอบรม

6.1 แบบทดสอบความเข้าใจหลังอบรม (ตัวอย่างคำถาม)

ข้อคำถามคำตอบที่คาดหวัง
1เหตุใดจึงควรคลิกเปิดการอ้างอิงทุกครั้งเพื่อตรวจข้อความต้นฉบับ เพราะคำสรุปของ AI อาจคลาดเคลื่อน
2ระบบจะทำอย่างไรกับคำถามที่ให้ตอบว่าใช่หรือไม่ใช่ปฏิเสธและแนะนำให้ถามเชิงสืบค้น
3สิทธิ์ Dhamma Talk มีค่าเริ่มต้นอย่างไรปิด ต้องให้ผู้ดูแลเปิดรายบัญชี
4ประวัติสนทนาเก็บไว้นานเท่าใดตามค่าตั้งต้น90 วัน แล้วลบอัตโนมัติ
5(ผู้ดูแล) หลังแก้ Prompt แล้วผลไม่ดี ควรทำอย่างไรRollback ไปเวอร์ชันก่อน และเปรียบเทียบผลประเมิน
6(ผู้ดูแล) Audit Log แก้ไขหรือลบได้หรือไม่ไม่ได้
7(ผู้ดูแล) ข้อบกพร่องระดับสูงต้องแก้ภายในกี่ชั่วโมง24 ชั่วโมง

6.2 แบบประเมินความพึงพอใจ (ระดับ 1–5)

ลำดับหัวข้อประเมิน54321
1เนื้อหาตรงกับงานที่รับผิดชอบ☐☐☐☐☐
2ความชัดเจนของวิทยากร☐☐☐☐☐
3ความเหมาะสมของแบบฝึกปฏิบัติ☐☐☐☐☐
4ความเหมาะสมของระยะเวลา☐☐☐☐☐
5คุณภาพของคู่มือประกอบการอบรม☐☐☐☐☐
6ความมั่นใจในการใช้งานระบบด้วยตนเองหลังอบรม☐☐☐☐☐
7ความพึงพอใจโดยรวม☐☐☐☐☐

ข้อเสนอแนะเพิ่มเติม: ........................................................................

หัวข้อที่ต้องการให้อบรมเพิ่ม: ........................................................................

6.3 เกณฑ์ความสำเร็จของการอบรม (ข้อเสนอของผู้รับจ้าง)

  1. ผู้เข้าอบรมทำแบบฝึกปฏิบัติของหลักสูตรตนเองได้ครบทุกแบบฝึก
  2. คะแนนแบบทดสอบความเข้าใจเฉลี่ยไม่น้อยกว่าร้อยละ 80
  3. ความพึงพอใจโดยรวมเฉลี่ยไม่น้อยกว่า 4.00 จาก 5.00
  4. ผู้รับจ้างจัดทำรายงานสรุปผลการอบรมพร้อมใบลงชื่อ ส่งมหาวิทยาลัยเป็นส่วนหนึ่งของผลผลิตงวดที่ 3

หากผลต่ำกว่าเกณฑ์ ผู้รับจ้างจะจัดช่วงทบทวนเพิ่มเติมในหัวข้อที่ผู้เข้าอบรมระบุ